FAQ

Frequently Asked Questions

1. Wat is het doel van het Olivia Hendrickx Research Fund ?

Het Olivia Hendrickx Research Fund wil het wetenschappelijk therapeutisch onderzoek naar kanker in België ondersteunen waarvoor weinig commerciële belangstelling bestaat of die niet gesteund wordt door de overheid.

Het Research Fund heeft een tweeledig doel:

1.  Financiële steun aan onderzoek en ontwikkeling van nieuwe kankertherapieën, vooral vanuit de kinderoncologie: in eerste instantie steun aan het onderzoek van Professor Dr. Stefaan Van Gool van de K.U.Leuven.

2.  De organisatie en de bevordering van de internationale samenwerking tussen de diverse onderzoekers op dit terrein.

Via de ingezamelde fondsen werkt het Research Fund in de eerste plaats mee aan de verfijning van het basiskankeronderzoek, de ontwikkeling van het tumorvaccin en de financiële bijstand aan patiënten.

In dit kader werd het Centrum voor Celtherapie en Weefselbank in Leuven opgestart. In juni 2010 werd binnen de Cel en Weefselbank van UZ Leuven het GMP laboratorium voor tumorvaccinatie opgericht en officieel in gebruik genomen.

Dit cel therapeutisch laboratorium op Europees niveau werd mede gefinancierd door het Research Fund .

Het Olivia Hendrickx Research Fund organiseert hiervoor niet alleen fundraising-evenementen, maar wil ook de overheid bewustmaken, de economische en financiële wereld sensibiliseren en binnen- en buitenlandse investeerders aantrekken.

2. Waarom steunt de overheid/RIZIV dit onderzoek niet of onvoldoende?

De aanvraag voor erkenning als therapie door het RIZIV zijn lopende, doch we weten allemaal dat ook hier de middelen beperkt zijn en de overheden allerlei besparingen nastreven. Dit is ook het geval in de ons omringende landen.

De Immuuntherapie is ook een heel complex en individueel gebeuren. RIZIV moet keuzes maken om met de beschikbare middelen zoveel mogelijk patiënten te helpen en deze therapie is momenteel nog niet weerhouden.

3. Hoe is het fonds ontstaan?

Het fonds is opgericht in 2000 onder impuls van Mevr. Ilse De Reze. Zij is nu Voorzitter van het fonds.

Zij en haar echtgenoot, Dhr. Eddy Hendrickx verloren het jaar daarvoor hun driejarig dochtertje Olivia als gevolg van een hersenstamtumor.

De medische wetenschap kon geen antwoord bieden. Wel was er aan de K.U.Leuven een beloftevol onderzoek gestart dat kon uitmonden in een nieuwe therapie. Maar de financiën voor een snelle ontwikkeling ontbraken.

Zij besloten om zich persoonlijk in te zetten om via een fonds voldoende middelen te verzamelen om voor andere kinderen, dank zij nieuwe therapieën, een kans te geven op een gezonde toekomst.

Het Olivia Hendrickx Research Fund vzw werd opgericht op 6 december 2000 (Belgisch Staatsblad 01.02.2001, N1656). Het Fund is nationaal erkend onder nr. 4 738403 47 als instelling voor wetenschappelijk onderzoek, zoals bedoeld in art. 104, 3°, B van het wetboek van de inkomstenbelastingen 1992.

4. Hoe worden de gelden besteed?

De rol van het Olivia Hendrickx Fund in de uitvoering van de immuuntherapie is zeer belangrijk. Naast de concrete betaling van laboranten en van de productie kosten voor de vaccinaties, werd er ook heel wat apparatuur aangekocht voor het laboratorium.

1. Laboratorium

Er werd geïnvesteerd in de aankoop van de noodzakelijke apparatuur voor de werking van zowel het onderzoek labo als van het labo ter vervaardiging van het vaccin.

2. Het basisonderzoek

Het Research Fund financiert sinds 2000 ook het preklinisch onderzoek. Door de lonen van de onderzoekers te betalen evenals de werkingskosten van het onderzoek.

Zo werd gedurende meer dan 4 jaar de verloning en de werking van doctoraatsstudent Wim Maes volledig door het Olivia Hendrickx Research Fund gedragen. Wim bestudeerde in muizen hoe het afweersysteem van de muis zich gedraagt ten opzichte van een maligne glioma in de hersenen, en hoe het toedienen van tumor vaccinatie dit kan beïnvloeden opdat de overleving van de muizen verbetert. Het is met dit noodzakelijke muizenmodel dat heel wat immunologische vragen konden beantwoord worden, en waarop verdere stappen in de verbetering van de klinische toepassing bij patiënten konden gebaseerd worden. Wim Maes heeft in september 2009 met succes zijn doctoraat hiervoor behaald.

Ook werden de werkingskosten en verloning van doctoraatsstudenten Isabel Spencer, Hilko Ardon en An Coosemans en Tina Verschuere in het basisonderzoek gedragen.

3. Productiekosten vaccin

Het Research Fund biedt tevens de garantie dat elke patiënt die zich aanmeldt kan behandeld worden met het vaccin. De productiekosten voor de vaccins bedragen ongeveer € 15.000 per patiënt.

De vaccinbehandeling wordt immers voorlopig nog niet door de ziekteverzekering terugbetaald. Het Research Fund is hiervoor in onderhandeling met het RIZIV.

6. Hoe werkt de immunotherapie ?

Prof dr. Stefaan Van Gool leidt de ontwikkeling en toepassing van de immunotherapie in KU Leuven. De immunotherapie stimuleert het afweersysteem tegen de tumor en probeert zo controle te bekomen over zijn ongecontroleerde groei.

Het vaccin wordt gemaakt van enerzijds de tumor van de patiënt en anderzijds de witte bloedcellen. Voor elke patiënt worden dus vaccins op maat gemaakt. Eerst wordt via een operatie de tumor zoveel mogelijk weggehaald.

Na de ingreep, waarbij op het weefsel de diagnose wordt gesteld, krijgt de patiënt een zogenaamde leukaferese waarbij heel wat witte bloedcellen worden verzameld. Nadien wordt het vaccin aangemaakt en toegepast via inspuitingen bij de patiënt.

Prof Stefaan Van Gool is gestart met de toepassing van deze innovatieve therapie in studieverband bij patiënten met een herval van een maligne glioma, dus bij patiënten die eigenlijk al alle standaard behandelingen gekregen hadden en bij wie de toekomst uitzichtloos was op korte termijn. Ondertussen heeft hij reeds meer dan 150 patiënten op deze wijze behandeld.

Sommige van de patiënten leven nu nog steeds zonder tumor na de toediening van het vaccin. Het bewijs dat het vaccin werkt.

In de strategie om stapsgewijze werkzaamheid van de vaccinatietherapie te verbeteren, werd er gesleuteld aan het schema van toedienen. Na twee publicaties over de eerste ervaringen in medische wetenschappelijke tijdschriften in 2004 werden in 2008 de ervaringen met de eerste drie groepen patiënten gepubliceerd. Bij de vierde groep patiënten werd een extra stimulatie van de cellen ingebouwd in de vaccinatiestrategie, en ziet men al een verbetering van de ziektevrije overlevingscurve.

Sinds enkele jaren wordt het vaccin ook toegepast in combinatie met de klassieke therapieën, bij de patiënten die voor het eerst de diagnose van maligne hersentumor te horen krijgen. Na de ingreep, waarbij op het weefsel de diagnose wordt gesteld, krijgt de patiënt een zogenaamde leukaferese. Nadien wordt radiochemotherapie toegediend gedurende meerdere weken. Vervolgens krijgt de patiënt 4 wekelijkse vaccinaties. Tenslotte krijgt de patiënt een onderhoudschemotherapie van 5 dagen medicatie per 28 dagen, met op dag 8 een vaccinatie. Dat is dus een vrij complexe behandeling, waarbij neurochirurgen, radiotherapeuten en medische oncologen in de verschillende ziekenhuizen en de immuun therapeuten in UZ Leuven heel gestroomlijnd moeten samenwerken rond een patiënt. Dit behandelingsprotocol is intussen afgewerkt, en we zien duidelijk welk profiel van patiënten een verbeterde overleving hebben na toevoegen van het vaccin.

De verplichte volgende stap in de wetenschappelijke ontwikkeling en implementatie als standaardtherapie in het gezondheidssysteem is een dubbel blinde gerandomiseerde klinische studie waarbij de helft van de patiënten het vaccin zullen krijgen zoals hierboven beschreven. De patiënten die het vaccin niet zullen krijgen (de controle arm) zullen het vaccin na 6 maanden onderhoudschemotherapie dan toch nog krijgen, opdat zo alle patiënten uiteindelijk de 4 therapiemodaliteiten bekomen, met name neurochirurgie, radiochemotherapie, chemotherapie en immuuntherapie.

Door de goede samenwerking tussen de andere universitaire en niet-universitaire oncologische centra en UZ Leuven is het mogelijk om de tumor vaccinatie als therapie te implementeren zodat alle patiënten waar ze ook behandeld worden, toegang zouden kunnen krijgen tot deze innovatieve therapie.

Immunotherapie ook voor andere tumoren

De immunotherapie is tevens toepasbaar voor andere tumoren. Deze techniek werd recent goedgekeurd door de ethische commissie om toegepast te mogen worden bij patiënten met een bijzondere vorm van baarmoederkanker. De eerste experimentele toepassingen gingen van start in de loop van 2010, en enkele patiënten werden al in deze studie geïncludeerd. Het protocol voor de aanvullende behandeling bij patiënten met hoog risico nierkanker na operatie wordt in het najaar van 2010 ingediend bij de ethische commissie, en het team van Prof. Van Gool hoopt ook snel van start te kunnen gaan met de behandeling van patiënten met nierkanker.

Tenslotte verlopen de voorbereidingen voor een behandelingsprotocol voor patiënten met alvleesklierkanker goed. Het betreft hier een heel moeilijk te behandelen tumor, en het protocol moet dan ook omzichtig opgesteld worden.

Meer info kan je vinden op de website van Prof. Dr. Stefaan Van Gool www.itpl.be

6. Waarom immunotherapie?

Bij vele tumoren, waaronder hersentumoren, blijft de prognose slecht, ondanks de meest vooruitstrevende chirurgische technieken, radiotherapie en chemotherapie. Daarom wordt gezocht naar nieuwe behandelingsconcepten.

Zo is er het onderzoek naar de mogelijkheden om het afweersysteem te richten tegen de kwaadaardige tumorcellen. Dit onderzoek naar een immunotherapie via vaccinatie wordt verricht aan de K.U. Leuven, in samenwerking met de universiteit van Würzburg en Regensburg. Het wordt gesteund door het Olivia Hendrickx Research Fund via een overeenkomst met het U.Z. Leuven en de K.U. Leuven.

Voor de ontwikkeling van deze therapie voor patiënten met hersentumoren, en ook voor patiënten met niercelkanker, baarmoederkanker en pancreaskanker, werd een specifiek laboratorium opgestart in juni 2010 binnen de Cel en Weefselbank van het U.Z. Leuven.

Dankzij de ondersteuning door het Olivia Hendrickx Research Fund kunnen wij het absoluut noodzakelijke preklinisch onderzoek voortzetten. Bovendien hebben we zo de garantie dat alle patiënten die zich aanmelden voor deze therapie ook effectief deze therapie kunnen krijgen. De vaccinatiebehandeling wordt immers nog niet door de ziekteverzekering terugbetaald. De productiekosten voor de vaccins bedragen ongeveer 15 000 euro per patiënt.

7. Kunnen veel patiënten geholpen worden door deze therapie ?

Elk jaar worden 4 op 100000 volwassenen getroffen door een kwaadaardige hersentumor. De mediane overleving van deze patiënten is slechts 15 maanden ondanks maximale chirurgie en de combinatie van radiotherapie en chemotherapie. Nagenoeg alle patiënten hervallen na de therapie, en de overleving is dan nog maximaal anderhalf jaar. De incidentie van nierkanker is groter en bedraagt 15 per 100000 personen per jaar. Hoog risico tumoren die volledig kunnen verwijderd worden hebben een kans op recidief van 40%. Patiënten met recidief, en patiënten met uitgezaaide ziekte hebben een 5-jaren overleving van minder dan 10%. Voor hersenkanker en nierkanker merken we een onrustwekkende stijging van incidentie, maar geen significante doorbraak in verbetering van de prognose. De prognose van patiënten met kanker van de alvleesklier is zeer somber met een één-jaars overleving van slechts 15%. Chemotherapie en radiotherapie bieden geen oplossing. Ook hier betreft het een tumor met een eerder zeldzame incidentie van 9 patiënten per 100000 volwassenen per jaar. De incidentie van baarmoederkanker is 20 patiënten per 100000 vrouwen per jaar. Omdat de tumor eerder ongevoelig is voor chemotherapie of radiotherapie is de prognose bij patiënten met herval en/of uitzaaiingen zeer slecht.

De technologie werd op punt gezet voor patiënten met kwaadaardige hersentumoren, en de efficaciteit van de therapeutische vaccins werd aangetoond aan de hand van verschuivingen van de overlevingscurve. Er zijn duidelijke gegevens dat immuun therapeutische strategieën bij patiënten met nierkanker, alvleesklierkanker en baarmoederkanker eveneens de levensverwachting kunnen verlengen.

Om deze therapie aan te bieden in de Universitaire Ziekenhuizen Leuven voor patiënten met nierkanker, alvleesklierkanker en baarmoederkanker wordt het immuun therapeutisch platform opgericht dat operationeel zal gestuurd worden door het team van Professor Van Gool. Dit team beschikt over ruime kennis in preklinisch onderzoek met cellen en cellijnen, alsook met muismodellen.

In het immuun therapeutisch platform brengen de betrokken oncologen vanuit het eigen vakgebied de patiënten aan volgens de opgestelde inclusiecriteria, en wisselen zij de ervaringen en resultaten uit met de andere groepen binnen het platform. Op deze manier worden de therapeutisch vaccins voor de verschillende oncologische specialiteiten geproduceerd door één zeer ervaren team.

Kennis en expertise worden gebundeld en toch beschikbaar gesteld voor een grote en diverse groep patiënten. In de organisatie worden ook innovatieve immuun modulaties van de vaccinatietherapie, die ontdekt worden in het preklinische onderzoek, onmiddellijk ter beschikking gesteld voor onderzoek toepassing bij de diverse oncologische aandoeningen. Het betreft een uniek maar realiseerbaar model om innovatieve therapie ontwikkeld vanuit eigen academisch wetenschappelijk onderzoek voor elke patiënt op maat ter beschikking te stellen om een kwaliteitsvol overleven van kanker te verlengen.

8. Waarom steunt Rotary Club Antwerpen- Voorkempen dit Fonds ?

Het fonds beantwoordt aan de criteria die Rotary Antwerpen Voorkempen zich stelt voor de steun aan goede doelen. Het fonds was voordien reeds lang gekend en gevolgd door één van de leden van onze club. Mevrouw De Reze organiseerde een voorlichtingsavond en unaniem werd binnen het Bestuur van Rotary gekozen om dit aantrekkelijk project volop te steunen.

Rotary Club Antwerpen Voorkempen is ervan overtuigd dat elke Euro die geschonken wordt aan dit goede doel, op de best mogelijke manier wordt aangewend.

9. Waarom kiest Rotary Antwerpen- Voorkempen voor een fietstocht?

Rotary Antwerpen Voorkempen heeft verschillende activiteiten gepland gedurende het seizoen 2013-2014 om steun te verlenen aan het Olivia Hendrickx Research Fund. Naast een balletvoorstelling is er een Quiz en een autozoektocht. Meer informatie vindt U hierover op onze website www.rotaryantwerpenvoorkempen.be.

Het idee om een fietstocht voor het goede doel op te zetten kwam van één van de leden met een passie voor recreatief fietsen. Binnen de club werd gezocht naar geïnteresseerden en zo kwam een team van 8 fietsers en 2 begeleiders tot stand. Het werven van fondsen koppelen aan een evenement dat de leden van de club als vrienden dichter bij elkaar brengt, is één van de betrachtingen van Rotary. De tocht is geen doel op zich: het wordt gekoppeld aan fondsenwerving voor een goed doel.

De kosten van de tocht vallen trouwens volledig ten laste van de deelnemers. Elke euro sponsoring gaat volledig naar het goede doel.

10. Waarvoor zullen de gelden die Rotary Antwerpen-Voorkempen verzamelt voor het Olivia Hendrickx Research Fund concreet dienen?

De gelden worden aangewend voor de aankoop van een diepvriestoestel om cellen te bewaren tot op een temperatuur van – 160° C. Zo een toestel kost € 17 000.

Print Friendly, PDF & Email